Machiavelli bywa oskarżany o chłód. Ale prawdziwym problemem nie jest twardość — lecz moment, w którym przekraczasz własną granicę, tłumacząc to „koniecznością”.

W codzienności granica ta bywa subtelna:

• kiedy milczysz, choć wiesz, że powinieneś mówić,
• kiedy zgadzasz się, by nie stracić spokoju,
• kiedy działasz wbrew sobie, bo „tak trzeba”.

Refleksja nie polega na potępieniu tych wyborów.
Polega na ich nazwaniu.

Bo tylko to, co nazwane, może zostać świadomie wybrane następnym razem.